شهر قم از نگاه دوربین عکاسی

تصاویری(عکسهای) شهر خشک و کویری قم. اولین وبلاگ عکس و عکاسی (قم برعکس) ایران photos of Qom of Iran

عکس های هنر آینه کاری و گره سازی در معماری اسلامی + گزارشی از برخورد مأمورین موزه باغ نادری مشهد

 به ترسیم و نقاشی طرح گره بر روی کاغذ و نقشه "گره کشی" گفته می شود. گره را با آجر، چوب، آینه، گچ، کاشی و ... میتوان ساخت. سه شکل متساوی الاضلاع، مربع و شش ضلعی، سه فرم مسطحی هستند که هر کدام از آنها در صورت تکرار میتواند صفحه ای را بپوشاند بی آنکه بین آن فاصله ای ایجاد شود. این پدیده اساسا کار گره در معماری اسلامی است. اگر آلات گره به وسیله یک عامل خارجی غیر همگن اتصال یابند، به آن "گره چینی" می گویند. مانند قطعات کاشی معرق، که با استفاده از دوغاب در کنار هم قرار میگیرند و به هم متصل می گردند. گره ها بیشتر در معماری سنتی ایران به کار می روند. اما در سایر هنرهای سنتی مانند آینه کاری و هنرهای چوب نیز بسیار کاربرد دارند. خط کش و پرگار مهم ترین ابزار کار هنرمندان هنرهای سنتی برای طراحی انواع گره ها و نقشمایه های مربوط به آن است. نقشمایه های گوناگون در تشکیل گره ها به کار می روند که نام گره ها نیز بر اساس همین نقشمایه ها خوانده می شود و به نام تعدادی از آن ها اشاره میکنیم.
دانه بلوط، مورد یا سکرون، برگ چناری، فندق، پابزی، ابابیل، بازوبندی، موریانه، بازوبند صلیب یا چلیپا، دانه بلوط، خرچنگی، فرفره، جفت ترقه، ترقه، بازوبند، گرز، چوب خط ته بریده، گرز، پیلی، جفت سکه رو، سکه رویا سکرون، کلید، عروسک، شمسه پاباریک، شمسه چهار لنگه، شمسه چوب خطی، شمسه بازوبندی، ستاره، شمسه کشیده، شمسه ته بریده، شش شیرازی، شش طولانی، شش دواتی، شش طبل یا شش شل، زهره، دوسلی، شمسه ایرانی، سلی، شش چشم گاوی، پنج باز، پنج تند، پنج کند، راستالوز، هشت، شش گل اناری، شش مدادی، سلی، ترنجی کند، ترنجی، پاباریک، لوز یا تخمک، سه سلی، سورمه دان، بند رومی یا موج یا مدخل، سورمه دان مربع، دوک، کیسه سورمه دان، ماکو، چوب خط، بادبادک، میخ پرچ و .... غیره.

هنر معماری اسلامی ایرانی، گره سازی و گره چینی در معماری، عکس از گره ها در ساخت بناها

گره سازی تنها به معماری ایرانی بسنده نمی گردد. در معماری امروزی نیز می توان در جاهای مختلف با خلاقیت از این هنر تزئینی استفاده کرد. به عنوان مثال با طراحی گره بر روی یک پارتیشن چوبی و خالی کردن داخل فرم ها (همچون پنجره های دارای گره سازی) می توان پارتیشن های زیبایی ایجاد کرد. اگر به این پارتیشن یا جداکننده کمی عمق بدهیم (در حد 30 الی 40 سانتی متر) می توانیم فضای زیبایی برای قرارگیری وسایل دکور خانه ( همچون قاب عکس، ظروف کریستال یا نقره و...) ایجاد کنیم. همچنین در طراحی داخلی خانه ها یا فروشگاه ها می توانیم از یک قاب توخالی گره سازی شده به عنوان سقف کاذب استفاده نماییم.به گونه ای که نور چراغها از درون حفره های گره به پایین بتابد. به هر روی با کمی خلاقیت و اندیشیدن می توان استفاده های زیادی از این هنر زیبای تزئینی در معماری امروزی نمود.

مجموعه عکس های ایران، هنر معماری اسلامی. شاهکارهای معماری ایران. آیه کاری، گل و مرغ، مقرنس، زیبایی های ایران، بناهای دیدنی و تاریخی

معماری ایرانی اسلامی، شاهکارهای دیدنی معماران ایران. آینه کاری، هنرهای تزئینی، گره چینی، انواع گره. بناهای مذهبی، تاریخ ایران

آژانس عکس قم و ایران، معماری ایرانی اسلامی، مجموعه عکس ایران. گالری عکس. هنر زیبای آینه کاری در بناهای مذهبی ایران

گره سازی به تزئیناتی گفته میشود که به صورت هندسی و با قواعد مشخص رسم میشود و در بسیاری از مکان ها می توان از آن استفاده کرد. در سردرها، کتیبه ها، در و پنجره ها، طاق ها و غیره.گره را با آجر، کاشی، گچ، آیینه و غیره می توان ساخت. معماری ایرانی، یک معماری کاملاً هندسی است و هندسه در شکل گیری این معماری، نقشی به سزا دارد. در اندیشه و فرهنگ کهن ایرانیان نقش ها و شکل های هندسی هر یک نمادی از هستی و جهان آفرینش بوده اند. چنان که در آیین میترایی، کهن ترین آیین ایرانیان، چلیپا نماد زمین و چهار جهت آن و چهار عنصر مقدس بوده و چلیپای شکسته که در فرهنگ ایرانی، پیک خورشید یا گردونه خورشید نام داشته، نمادی از خورشید است. چلیپا در معماری ایرانی چهارباهو و گردونه خورشید، چهارپیلی نام می گیرند و ردپای آنها را میتوان در تمام نقشه های چلیپایی شکل، همچون آتشکده ها، مساجد و مدارس و کاروانسراهای چهارایوانی دید و یا آنها را در نقوش تزئیناتی هندسی مشاهده کرد. در همین فرهنگ و اندیشه، مربع ، فرم پایه چلیپاست و چلیپا از درون همین مربع شکل می گیرد.چرا که خود مربع 4 پهلو دارد و 4 جهت را می نمایاند. بیهوده نیست که در چهارتاقی های ایرانی و آتشکده ها ، مربع به عنوان نمادی از زمین تهرنگ آتشکده ها را تشکیل داده و دایره به عنوان نمادی از آسمان خود را در گنبدی نشان می دهد که بر بالای سر همان مربع نهاده شده است. معماری ایرانی در واقع بیانگر راز و رمز هستی است که به زبان رمز هندسه بیان می گردد. بی سبب نیست که پیش از ورود اعراب به ایران، معماری را مهرازی یعنی پرداختن به والاترین راز می خوانده اند و به استاد معمار، مهراز می گفته اند. گره سازی در واقع ترکیب و ساخت نقوش هندسی است که ویژگی مهمی دارند و آن هم تکرار دوباره این نقوش در صورت ترکیب شدن با هم است. در واقع شما می توانید بی نهایت شکل یکسان را با ترکیب دوباره آنها به دست آورید و این ویژگی یگانه گره سازی است و ما را به یاد هندسه فراکتال می اندازد.یعنی شکل کلی یک مجموعه شبیه یا مانند شکل یکی از اجزاء آن مجموعه است. گره بسیار پردامنه است و به شطرنج معماران معروف گشته.

Islamic architecture encompasses a wide range of both secular and religious styles from the foundation of Islam to the present day, influencing the design and construction of buildings and structures in Islamic culture. The principal Islamic architectural types are: the Mosque, the Tomb, the Palace and the Fort. From these four types, the vocabulary of Islamic architecture is derived and used for buildings of lesser importance such as public baths, fountains and domestic architecture.

Iranian architecture or Persian architecture is the architecture of Iran that has a continuous history from at least 5000 BCE to the present, with characteristic examples distributed over a vast area from Turkey to North India and the borders of China, from the Caucasus to Zanzibar. Persian buildings vary from peasant huts to tea houses, and garden pavilions to "some of the most majestic structures the world has ever seen

Iranian architecture displays great variety, both structural and aesthetic, developing gradually and coherently out of prior traditions and experience. Without sudden innovations, and despite the repeated trauma of invasions and cultural shocks, it has achieved "an individuality distinct from that of other Muslim countries

 Its paramount virtues are several: "a marked feeling for form and scale; structural inventiveness, especially in vault and dome construction; a genius for decoration with a freedom and success not rivaled in any other architecture

This theme, shared by virtually all Asia and persisting even into modern times, not only has given unity and continuity to the architecture of Persia, but has been a primary source of its emotional characters as well. عکس از آینه کاری. تصاویر زیبا از سراسر ایران

 آئینه به خاطر نمایش واقعی آنچه روبرویش قرار دارد، یکی از راستگو ترین وسیله های زندگی بشر بوده است، حضور آن در سفره هفت سین دلیل بر اهمیت آن در ایران است. در سرزمین آفتابی ایران از آئینه به عنوان اطلاع رسانی از برجی به برج دیگر استفاده می شد،  که نمونه آنرا در اینجا نوشته ام.  آینه کار با شیوه های تزئینی معماری و بیشتر همراه با هنرهای گچ بری، مقرنس کاری، آجر کاری، صنایع دستی بکار رفته است. آینه های شیشه ای از سده 10 هجری خورشیدی در دوره حکومت های وقت از اروپا و بویژه ونیز توسط کاروان های تجاری به ایران آورده می شد. هنر آینه کاری شناخته شده ایران مربوط به دوره حکومت صفویه است، کاخ آینه خانه در کنار زاینده رود از آثار زمان شاه عباس صفوی است، سقف و تالار و ایوان و دیوار های این بنا با آینه های یک پارچه، یک و نیم تا چهار متر آراسته شده بود، بازتاب تصویر زاینده رود و بیشتر سواحل شمالی در آن منظره جالب و دلپذیر پدید می آورد.  در چهل ستون از آینه برای تزئین استفاده گسترده شده است، آینه های قدی و کوچک، شیشه های رنگارنگ در تمام ساختمان هنرمندانه کار شده بود. آثاری از آینه کاری در کاخ میرزا طاهر فرمانروای آذربایجان در تبریز، و کاخ وکیل شیراز یا همان کلاه فرنگی نام برده شده است. در سده سیزده هجری آینه کاری به تدریج رونق بیشتر گرفت و در دهه های پایانی این سده زیبایی و ظرافت آینه کاری کم نظیری پدید آمد. در اوایل قرن 14 هجری هنرمندان آینه کار دو اثر کم نظیر در آستان قدس رضوی مشهد و صحن حضرت معصومه قم پدید آوردند. در دوره شاهنشاهی پهلوی کاخ شهوند یا کاخ سبز در سعد آباد و کاخ مرمر از آثار هنری جالب می باشند. در کاوش های باستان شناسی نمونه های گوناگون از آینه های فلزی که همراه با کالبد زنان به خاک سپرده شده، بدست آمده. بر سنگ نگاره های مصری بانوان که آینه فلزی در دست دارند،  مشاهده می شود. در سیلک کاشان از اینه آگاهی داشتند، این آینه ها گرد و از مس و تقریباً به شکل محدب بود. آینه های مسی دسته داری در دشت لوت بدست آمده، که متعلق به هزاره سوم قبل از میلاد است. در کاوش های شوش، تپه حصار، خورین قزوین، املش گیلان، در میان برنز لرستان این گونه آینه ها با دسته یا پایه با نقوش پیکره زنان وجود داشته است. بکار گیری برنز در ساخت آینه باعث پیدایش آینه های یک رویه با قالب گیری شد،  که پشت آنرا با نقوش مختلف می آراستند، نمونه این آینه ها که متعلق به سوم ق.م می باشد در کرمانشاه بدست آمده است. بهره گیری از نقره و آهن و ترکیب آنها پیشرفت هایی در آینه سازی پدید آورد، افزودن روکشی از نقره پرداخته شده بر آینه های فلزی تا سده های دو و سه میلادی رواج داشت،  نمونه هایی از این قبیل که متعلق به دوره شاهنشاهی ساسانی است در کاوش های املش بدست آمده است. آینه شیشه ای سده اول میلادی نخستین بار در شهر صیدون یا صیدای لبنان که در شیشه گری شهرت داشت، اختراع و ساخته شد.  و در قرن دوم و سوم میلادی جای آینه فلزی را گرفت. در کاوش های هفتوان تپه سلماس آذربایجان غربی آینه های شیشه ای کوچک با پوششی از قیر بدست آمده، که همانند آینه های امروزی است، و به آغاز قرن 4 میلادی تعلق دارد. از دوره ساسانی قاب آینه سیمین یا نقره ای در دست است، که بخش شیشه ای آن از میان رفته،  و نقش پشت آن نگاره یک مرغابی است، که گرداگرد آن را طرح اسلیمی پوشانده است. تا پیش از پایان سده میانه ساختن آینه های شیشه ای با پوششی از لایه های فلزی چون سیم، زر، قلع، سرب، یا آمیزه ای از سرب، آنتیمون  Antimoineیا گاهی ریختن قلع مذاب و آب نقره بر یک صفحه نازک قلع،  و نهادن شیشه ای بر آن بود. در دوره سلسله های بعد از اسلام تقریباً همان روش سابق انجام می شد، فقط در بعضی با خط کوفی در حاشیه آینه، طلب عزت و نیکی و فراوانی و تندرستی برای دارنده دارد. از ابتدای دوران اسلامی تا شش قرن،  آینه های گرد دسته دار و بی دسته خوب پرداخته شده،  و آراسته به نقش و نگار های برجسته چون پیکر های، آدم و جانور، گل و گیاه، همراه خطوط تزئینی به ویژه خط کوفی بودند. بخش میانی پشت آینه بی دسته همواره برجستگی کوچکی داشت، با حلقه ای در آن که برای آویختن به دیوار بود، در دسته آینه نیز نقش و نگار پیکره قرار داشت.آینه معمولاً در شهر هایی که مرکز فلز کاری بود ساخته می شد، شهر همدان در سده های نخستین اسلامی از مهم ترین این مراکز بود،  و آینه های ساخت این شهر شهرت داشت. چیره دستی مردم فارس در فلز کاری تا قرن 10 میلادی عالی بود، غیر از همدان و فارس شهر های بزرگ خراسان و سیستان در ساختن ابزارهای برنزی، دماوند و قومس که همان دامغان باشد، در ساختن ابزار های آهنی،  و ری در ساختن هر دو شهرت داشتند، که همه نوعی آینه هم می ساختند. از ابتدای تاریخ ساخت آینه،  و بویژه از قرن 11 میلادی،  تولید آینه های سیمین و برنزی آراسته به نقش برجسته آدمی و حیوان و خط تزئینی کوفی به طور چشمگیر گسترش یافت. این قبیل آینه ها به دور ترین نقاط قاره کهن ارسال می شد، آثاری از آنها در موزه های شهر های معروف این قاره وجود دارد. از 13 میلادی با پیدا شدن نو بورژوازی در ونیز کم کم ساخت تولیدات ایرانی جای خود را به کالا های اروپایی داد. این زمان ساختار تاریخی اجتماعی قاره کهن و ایران در سازمان قبیله ای دینی بود، و توانایی مبارزه با نو بورژوازی اروپایی نداشت. در مورد تولید آینه از اروپا شکست خورد،  اما این شکست در تولید دلیل بر شکست در هنر نبود، و هنرمندان ایرانی همچنان با پرداختن هنر به اشکال مختلف در آینه و آینه کاری برتری داشتند. به نقل از راوید

عکاس در آینه. شکوه و زیبایی های معماری ایرانی. بناها و جاهای دیدنی ایران. عکس از هنر ایرانی، هنرمندان ایران. آینه کاری، گره چینی، عکس هایی از زیبایی های ایران. معرفی بناهای تاریخی. آژانس عکس قم

عکس


پی نوشت عکاس
امروز به اتفاق همسر رفتیم موزه باغ نادری شهر مشهد برای عکاسی. از دم در و همون اول هم طبق عادتی که دارم دوربین رو در آوردم و آفتابگیرش رو زدم و انداختم روی دوشم. مأمور نیروی انتظامی و مأمور بلیط و خلاصه عالم و آدم هم دیدن دوربین رو. توی محوطه مشغول شدیم. نیم ساعتی داخل محوطه چرخ میزدم تا متوجه شدم نگاه یه نظافتچی داخل محوطه روم سنگینی میکنه. داشت میامد طرفم و صدام زد. گفت آقا از طرف کجا داری عکاسی میکنی؟ مجوز داری؟
گفتم این همه آدم که دارن تو محوطه و موزه عکاسی میکنن مجوز دارن؟ اگه مجوز میخواد چرا کسی دم در به من نگفت. اصلا شما؟
یه طورایی بهش برخورد و گفت من .. من... بریم مدیریت اگه اجازه دادن اشکالی نداره. گفتم عزیزم من سال قبل آمدم اینجا و کامل عکاسی کردم. سه سال قبل هم کامل عکس گرفتم اینجا. همه جام عکساش هست. تو اینترنت و آژانس های خبری هم هست. شما چیه مشکلت؟!
دیگه حرفی نزد و گفت بریم دفتر مدیریت. وارد شدیم. جوانکی با محاسن و به ظاهر مذهبی آمد جلو. گفت آقا با این دوربین ها نمیشه عکاسی کرد. گفتم چندین نفر دیگه هم با همین نوع دوربین ها دارن تو محوطه عکاسی میکنن. من هم خودم با همین دوربین چند سری اینجا عکاسی کردم. برگشت گفت: عکاسی با دوربین های حرفه ای در تمام مجتمع های تاریخی ایران ممنوع هست!! نزدیک بود خنده ام بگیره. گفتم جای شما خالی تقربیا شاید بیست درصد (یا شایدم بیشتر) از کل بناهای تاریخی ایران رو تا به حال عکاسی کردم و کسی نگفته عکاسی اینجاها ممنوع هست. کمی شاکی شد و گفت به هر حال اینجا ممنوع هست. لنز شما حرفه ای هست. دربیارید و بدون لنز عکاسی کنید!! دیگه نتونستم جلو خودمو بگیرم پوزخندی زدم گفتم لنز رو درمیارم، شما برو یه چند تا عکس بگیر برام بیار مام یاد بگیریم!! فهمید دارم دست میندازمش گفت آقا ممنوعه. همین که شنیدی. بفرمایید بیرون.
مام که از خدا خواسته رفتیم تو محوطه خانوم رو صدا زدیم و گفتم عکساتو گرفتی، تقریبا نصف مجتمع رو گشته بود. رفتم دم در گفتم آقا نگفتید عکاسی ممنوع هست. من هم فقط برای عکاسی آمدم. لطفا بلیط هارو از ما پس بگیرید. جای شما خالی بلیط ها رو گرفتیم و از محوطه باغ موزه نادری خارج شدیم.
فراش هم که عقده های درونی و حقارتش کمی التیام پیدا کرده بود، از دور نظاره گر بود و احتمالا خوشحال.
واقعا باید از سازمان میراث فرهنگی مشهد و مأمورین حفاظتی این بنا پرسید، اگر عکاسی با دوربین حرفه ای ممنوع هست، چرا خود من باید چهل دقیقه بیشتر در محوطه عکاسی کنم و هیچ کس معترض نشود؟ چرا پارسال و امسال که برای عکاسی با همین دوربین در باغ و موزه نادری اقدام به عکاسی کردم صدای کسی بلند نشد و توبیخ نشدم؟
امیدوارم مسئولین محترم میراث فرهنگی استان خراسان، و به خصوص باغ موزه نادری شهر مشهد، با توریست ها و گردشگران خارجی که به راحتی با دوربین هایشان از زیباترین موزه های لندن، پاریس، مصر و ... عکاسی میکنند چنین برخوردی نداشته باشند. چون قطعا کمکی به جذب گردشگر در ایران نخواهد داشت.
واقعا در حالی که ماهواره های جاسوسی دنیا بر فراز سر ما مشغول به رصد ما هستند، چه نیاز هست عکاسی را برای کاری استخدام کنند؟
از محوطه آرامگاه نادر که خارج شدم یاد این بیت افتادم که میگه: دریغ است ایران که ویران شود، کنام پلنگان و شیران شود. یاد مجسمه سردار ایرانی که همین چند وقت پیش به خاک افتاد، و به یاد نقاشی های حماسی فلکه فردوسی که به زیر اسپری رنگی رفت، و یاد تخریب مجسمه آرش کمانگیر، به یاد خیلی از بناها که قرار بود به راحتی برن زیر آب، یاد قلعه کامکار و کاروانسرای دیر گچین قم که زمین فوتبال یا طویله احشام شده اند، یا تخریب بناهای زیبای تاریخی ایران، یاد تخریب چهار طاقی (آتشکده) کرمجان قم، یاد قطع درخت کهنسال و هزارساله پنج امامزاده قم به اسم مبارزه با خرافه پرستی قطع و نابود شد، به یاد .... واقعا چه کسانی متکفل فرهنگ ما شدن؟
بد نیست مأموران موزه و باغ نادرشاه در مشهد در جریان باشند که دوربین های کوچک امروزی هم قادر به فیلمبرداری فول اچ دی و گرفتن عکس های دقیق و ظریف از مکان ها هستند!
کی باشه که همین آرامگاه تو طرح بیافته و فاتحه مع الصلوات!
دقیقا همین هفته قبل که به اتفاق خانوم برای استراحت به منطقه کوهستانی مشهد اردهال رفته بودیم، در اتاق مسافرخانه امامزاده به بروشور معرفی مشهد اردهال برخورد کردم که عکسهای سال قبل بنده رو بدون اجازه و با حذف واترمارک بالا و پایین عکس به راحتی استفاده کرده بودن بدون کوچکترین نامی از خالق اثر! تبلیغ دین با عکس های دزدی! (البته معذر میخوام، عبارت دیگه ای رو براش پیدا نکردم) ما به حرمت این بنای مقدس چیزی سکوت کردیم.
اما روز بعد که در ایوان اصلی امامزاده خانم من مشغول به عکاسی بوده، دو نفر از خادمین جلو آمده و ذکر میکنن عکاسی ممنوع هست خانوم. خانم ما هم میگه: چطور از عکس های ما بدون استفاده در بروشورهاتون استفاده میکنید ممنوع نیست. خادمین هم با کمال پررویی گفتند: ما خودمون عکاس داریم. از عکس هیچ کس هم استفاده نکردیم! واقعا چرا ما که داعی دین داریم، و مدعی حق ترین مذهب یعنی شیعه اثنی عشری هستیم، این کار رو میکنیم. شاید کمتر هفته ای در شهرم قم سپری بشه به چند عکس سرقتی از وبلاگم روی بنرها، پلاکاردها و ... برخورد نکنم. بیشترین استفاده از عکسها بدون اجازه هم در مجلات و نشریات دینی و یا توسط موئسسات مذهبی! جای بسی شگفتی و تأسف فراوان.
این هم پست کامل گزارش تصویری از موزه باغ نادری که دو سال قبل گذاشتم روی فتوبلاگ عکس قم
http://www.qom-photos.ir/post-108.aspx
امیدوارم این مطلب به ساحت کسی برخورد نکنه. یه انتقاد ساده به زبان ساده و عامیانه خودم هست. مولا علی (ع) که همین روزها هم روز شهادتش بود، میگه منتقدین رو در یک جامعه نزدیک ترین افراد به خودتون قرار بدید. منتقدین باید همیشه حمایت بشن.

ورود به سایت جامع آژانس عکس قم و ایران


برچسب‌ها: عکس ایران, عکس کاشان, عکس اصفهان, عکس مشهد قالی, معماری ایرانی, معماری ایران, هنر معماری, مصطفی معراجی, مشهد اردهال, مشهد قالی
+ نوشته شده در  ساعت   توسط mostafa meraji مصطفی معراجی  | 

 
Delicious Save this on Delicious